Logo
E-Bülten Kayıt

Haberler

nokta

TÜRKİYE’DE BAL SEKTÖRÜ

Mayıs 2013


TÜRKİYE’DE BAL SEKTÖRÜ

Bal, doğanın izlerini taşıyan lezzeti ve besleyici içeriği ile insanlık tarihinde çok önemli bir yere sahiptir. Balın cilalı taş döneminden bu yana insan yaşamının ve ekonomisinin önemli bir parçası olduğu biliniyor. İnsanların ilk besin kaynaklarından biri olan bal, bozulmayan yapısı nedeniyle tarih boyunca değerli bir besin maddesi olarak görülmekle kalmamış, bala adeta mucize kaynağı olarak yaklaşılmıştır. Osmanlı Saray Mutfağı’nın en önemli malzemelerinden biri olan bal, tarih boyunca tüm dünyada olduğu gibi Anadolu’da da en değerli besin maddelerinden biri olmuştur. Bunun en büyük nedenlerinden biri de eşsiz lezzetlerde çok sayıda bal çeşidinin Anadolu’da bulunmasıdır. Ülkemiz flora çeşitliliği açısından oldukça zengindir. Sanayinin yoğun olmadığı hemen her bölgede arıcılık ve bal üretimi yapılabiliyor. Ege ve Akdeniz bölgelerinde ağırlıklı olarak çam balı, Trakya’da ayçiçeği balı ve Güneydoğu Anadolu’da pamuk balı ön plana çıkıyor. Marmara ve Karadeniz bölgemizde kestane, ıhlamur, orman gülü gibi ormanda elde edilen bal çeşitlerinden söz edebiliyoruz. Yüksek yaylalara sahip Orta, Doğu ve Güneydoğu bölgelerimizde ise kıraç arazide doğal ortamda yetişen çiçeklerin aromatik özelliklerini taşıyan balların üretildiğini gözlemliyoruz. Çam balı toplam üretimini toplam üretimin yaklaşık %20’si olarak ifade edebiliriz. Bunun dışında kalan üretim çeşitlerini; pamuk, ayçiçeği gibi ekilen biçilen bitkilerden elde edilen ballar ve geven, kekik gibi doğal ortamlarda yaşayan dikenli bitkilerin balları olarak genelleyebiliriz. Ülkemiz, sahip olduğu zengin bitki örtüsü sayesinde dünyanın en iyi ballarına ev sahipliği yapmaktadır. Ancak ne yazık ki ülkemizde bal yeterince tüketilmemektedir. Avrupa ülkelerinde 1500 gr seviyelerine çıkabilen kişi başı yıllık bal tüketimi, ülkemizde 600 gr seviyelerinde kalmaktadır. Bu durum bal talebini aşağıda tutarak sektörün gelişimine engel teşkil etmektedir. Ayrıca balda yapılan sahtecilik ve denetimsiz olarak açıktan yapılan bal satışı ve ülkemizde kovan başı verimliliğin düşük olması da sektörün hak ettiği noktaya gelememesine neden olmuştur. Ülkemizde kovan başı verimlilik

17 kg civarındadır. Oysa bu değer Meksika’da 27 kg, Çin’de 33 kg, Arjantin’ ve Macaristan’da 40 kg, Avustralya’da 55 kg ve Kanada’da 64 kg’dır. Türk bal sektörünün lideri Altıparmak Gıda, kurulduğu 1980 yılından beri yaptığı çalışmalar ve hayata geçirdiği ilkler ile sektöre öncülük etmekte ve balın ülkemizde hak ettiği noktaya ulaşması amacı doğrultusunda hareket etmektedir. Altıparmak Gıda; bünyesindeki Balparmak, Binbirçiçek ve Balkovan markaları ile “dünyanın en mucizevî besini olan balın, doğallığını ve saflığını korumak ve kaliteli yaşamın vazgeçilmez bir unsuru haline getirmek; böylece değerini hak ettiği en yüksek düzeye çıkarmak” misyonu çerçevesinde doğal ve saf balı tüketicilerle buluşturmaktadır. Balın doğal olup olmadığı ve saflığı herhangi bir duyusal özelliğinden anlaşılamaz. Balın doğal ve saflığından emin olmanın tek yolu laboratuvar analizidir. Altıparmak Gıda bu nedenle AR-GE’ye büyük önem vermiş; Türkiye'nin en kapsamlı, Avrupa'da ise ilk 4 eşdeğer bal ihtisas laboratuvarları arasında yer alan APİLAB – Altıparmak Gıda Analiz Laboratuvarı’nı kurmuştur. Duyusal, kimyasal, analitik, mikroskobik ve mikrobiyolojik yöntemlerle 65 farklı özelliğin incelenebildiği laboratuvarda modern teknoloji ve yüksek kapasite ile hassas analizler yapılabilmekte, böylelikle Türkiye'nin çok çeşitli yörelerinden satın alınan balların saflığından ve kalitesinden emin olunmaktadır. Böylece bala yapılabilecek her türlü yanlış uygulama, daha balın satın alma aşamasında (hile, katkı, kalıntı vb.) tespit edilebilmektedir. Altıparmak Gıda aynı zamanda uluslararası alanda sektörün en önemli oyuncularından biri konumundadır. Türkiye’nin en büyük bal ihracatçısı konumundaki Altıparmak Gıda; 1994 yılından bu yana başta Almanya ve Hollanda olmak üzere Avrupa’ya, Suudi Arabistan, Irak ve Dubai gibi birçok Ortadoğu ülkesine, ABD ve Azerbaycan’a bal ihracatı yapmaktadır. 2012 yılında ihracatta büyük hamle yapan Altıparmak Gıda, dünyanın en büyük bal ihracatçısı olan Çin Halk Cumhuriyeti’ne bal satmaya başlamıştır. Altıparmak Gıda, bu hamle ile Çin Halk Cumhuriyeti’ne sürdürülebilir bal ihracatını yapan ilk Türk şirketi olmuştur. Türk bal sektörünün lider şirketi olarak Altıparmak Gıda; 5 yıl içinde dünya bal sektöründe en büyük 3 firma arasında yer almayı, 2023 yılında dünya bal sektörünün lider firması olmayı hedeflemektedir.

Yazan: Murat BULUT