Logo
E-Bülten Kayıt

Haberler

nokta

Erken teşhis hayat kurtarır

Nisan 2019


Erken teşhis hayat kurtarır

Kanser başlığı birçok hastalığı içinde bulunduran hastalıkların genel adıdır. Cilt kanserinden kemik kanserlerine kadar değişebilen birçok hastalığın ortak adıdır. Hastalığın başlama şekli ve davranışı bu başlık altında toplanmalarını sağlamaktadır. Kanser hastalığı, ilgili organın bir hücresinde başlayarak bu hücrelerin kontrolsüz ve durmaksızın çoğalması ve yayılma eğilimi göstermesi ile oluşur. Bu yayılma komşuluk yolu ile yakın organlara veya kan, lenf sistemi ile uzak organlara olmakta ve ulaştığı organların çalışmasını bozmaktadır. Böylece onlarca farklı hastalık diyebileceğimiz kanser hastalıklarından bahsedebiliriz. Yine her organın kendi içinde de farklı kanser türleri oluşabilmektedir. Dolayısı ile kanser başlığı altında oldukça fazla hastalık oluşmaktadır. Bu hastalıkların kontrolsüz çoğalarak büyümeleri ve başka organları istila etmeleri bir zaman gerektirmektedir. Hücrelerin bölünerek, her seferde iki katına çıkarak çoğalma zamanı (doubling time) her kanser türü hücresi için farklı olmaktadır. Örneğin bir meme kanseri hücresinin iki katına çıkması için gerekli süre 40 gündür. Böylece küçücük hücreden başlayan kanserin elle hissedilmesi için yılların geçmesi gerekebilir. Kanser tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Hastalık erken tanındığı veya bir başka deyişle erken yakalandığı zaman yüzde yüzlere yakın tedavi şansı söz konusudur. Sloganımız veya akılda bulundurmamız gereken ‘Erken Tanı Hayat Kurtarır’ olmalıdır.

Toplumda en sık görülen kanserleri erken yakalama şansımız vardır. Bu amaçla yapılması gereken kanser tarama kontrollerini zamanında yaptırmak olmalıdır. Meme kanseri kadınlar arasında en sık görülen kanserdir. 40 yaşından itibaren başlayarak her yıl, yılda bir defa doktor muayenesi, mamografi ve gerekiyor ise meme ultrasonografisi yaptırılmalıdır. Bir yıl içinde oluşabilecek bir meme kanserini bu şekilde erken yakalama şansımız olacaktır. Böylece tedavi şansını yakalamış ve hastalık hayatımızı tehdit etme şansı bulamayacaktır. Eğer birinci derecede aile fertlerinde meme kanseri öyküsü var ise meme muayene taramalarına 30 yaşından itibaren başlanmalıdır. Yine aynı şekilde erkeklerde en sık görülen kanser olan prostat kanseri için elli yaşından başlanarak doktor muayenesi ve kan testinde PSA denilen bir tetkik yaptırılması bu hastalığın erken tanınmasını sağlayacaktır. Tarama programları arasında kalın bağırsak kanserleri de yapılmaktadır. Yine dünyada olduğu gibi ülkemizde de kolon kanserleri sık görülmektedir. Gerek kadın ve gerekse erkeklerin 50 yaşından itibaren bir defaya mahsus kolonoskopi yaptırmaları önemlidir. Kalın bağırsak kanserleri polip denilen küçük mukozal parçacıklardan başlamaktadır. Kolonoskopi esnasında bu küçük poliplerin çıkartılması daha kalın bağırsak kanseri başlamadan erken yakalanmasını sağlayacaktır. Yine kadınlarda sık görülen bir diğer kanser türü rahim ağzı kanserleridir. Bu amaçla yılda bir defa doktor muayenesi ve alınacak hücre örnekleri ile hastalığı erken yakalamak mümkündür. 

Sık görülen kanserlerin erken yakalanması için yapılacak tarama muayeneleri dışında bazı belirtiler konusunda da uyanık olmak gerekmektedir. Bu belirtileri yedi başlıkta toplamak mümkündür (kanserin yedi habercisi)

1. Ciltte iyileşmeyen yaralar 

2. Vücutta zamansız kanama veya akıntı 

3. Memede veya vücudun çeşitli yerlerinde ele gelen sertlikler 

4. Hazımsızlık veya yutma güçlüğü 

5. Vücuttaki benlerde veya siğillerde değişiklik 

6. Hırıltılı öksürük veya ses kısıklığı 

7. Bağırsak ve mesane alışkanlıklarında bozulma.

Bu belirtilerin uzun sürmesi durumunda doktora başvurarak muayene olmak ve gerekli tahlillerin yaptırılması kanser hastalığının erken teşhis edilmesini sağlayacaktır.