Logo
E-Bülten Kayıt

Haberler

nokta

ELEKTRONİK TİCARETİN KÜRESELLEŞME ETKİSİ

Mart 2018


ELEKTRONİK TİCARETİN KÜRESELLEŞME ETKİSİ

90’lı yılların başında internetin hayatımıza girişinin hızlanması sonucu davranışlarımızda ve alışkanlıklarımızda köklü değişikler meydana geldi. Bu alan içerisinde en önemli değişiklik tüketim alışkanlıklarımızda gerçekleşti. Eskiden alışveriş için fiziksel mağazaları tercih ederken, şimdi ise e-ticaret (sanal mağaza) sitelerini tercih eder hale geldik. Peki bu e-ticaret nedir? Neden hayatımızda böyle köklü değişiklikler meydana geldi? Gelin birlikte bu sorulara yanıt arayalım. Bildiğimiz tüm ticari işlemlerin, elektronik ortamda ve internet kullanabilen tüm cihazlarla (telefon, tablet, PC) gerçekleştirilebilme durumuna e-ticaret diyebiliriz. Peki son yıllarda bu kadar yaygınlaşmasının sebebine nedir? En önemli faktörlerin başında bankacılık sektörünün dijitalleşmesi, kredi kartı kullanımının artması ve elektronik ticaret için geliştirilen güvenlik sistemlerinin gelişmesi gelir. E-ticaretle birlikte çeşitli kavramlar ve yeni iş modelleri hayatımıza girdi. Bunların başında B2B, B2C ve C2C gelmektedir. B2B; business to business yani işletmeden işletmeye olan iş modelidir. En önemli örnek olarak dünyanın en büyük ihracat sitesi olan alibaba.com’ u gösterebiliriz. Üreticilerle ithalatçıları bir araya getiren dünya’daki en büyük e-ticaret sitesidir. B2C ise business  to customers yani işletmeden tüketiciye ticaret anlamına gelir. Bu alana aliexpress ve ebay.com örnek verebiliriz. C2C ise customer to customer yani tüketiciden tüketiciye olan sana pazar yerleridir. Sahibinden.com bu konudaki en güzel örnektir. Ülkemizde e-ticaretin gelişmesiyle birlikte bu alanda yeni şirketler ortaya çıktı ve bu alanın gelişmesine büyük katkı sağladılar. Bunların başında gittigidiyor, hepsiburada ve sahibinden.com gelir. 2000 yılında kurulan B2B ve B2C kanalına hizmet veren gittigidiyor.com hisselerini 2011 yılında e-bay gibi küresel bir e-ticaret şirketine satılmasıyla birlikte pazarımızın küreselleşmeye başladığını söyleyebiliriz. Peki e-ticaretin gelişimi dünyada nasıl bir seyir izlemiş diye incelersek kısaca şöyle özetleyebiliriz; 1980 ile 1990 yıllar arasında kişisel bilgisayarların ve internetin gelişimiyle birlikte ticareti dijital ortama taşıma fikri ortaya çıkmış ve bu konuda ilk adımı 1994 yılında kurulan ve internet üzerinden kitap satışı yapmayı amaçlayan amazon.com atmıştır. Hemen sonrasında ilk arama motoru olan yahoo ortaya çıkmıştır. Bunlara paralel olarak e-postayla pazarlama sistemi geliştirilmiş ve firmaların reklamcılık algısı dijitale kaymaya başlamıştır. 1995’te kurulan e-bay.com’ un da katkısını göz ardı edemeyiz. Daha sonra kurulan alibaba ve aliexspress.com siteleri de e-ticaretin globalleşmesini hızlandırmışlardır. Hatta bu dönüşüm uluslararası kuruluşların dikkatini çekmiş ve OECD 1997 yılında Global Elektronik Ticaret Önündeki Engellerin Kaldırılması Konferansı’nı Finlandiya’da düzenlemiştir. Ama alandaki en önemli adımı kullanıcılara istedikleri bilgiyi en doğru şekilde vermek amacıyla kurulan Google’ın ortaya çıkmasıyla atılmıştır. Google başlangıçta sadece gelişmiş bir arama motoruyken, firmalara dijital reklamcılık hizmeti veren Adwords’u geliştirerek kendi gelir modelini oluşturmuş ve bu sayede firmaların reklamcılığa ayırdıkları bütçelerini dijital reklamcılığa kaydırmak zorunda kalmışlardır. Google’ın YouTube ‘u satın alması sonucu dijital reklamcılık önemli bir pazarlama tekniğine dönüşüp e-ticaretin gelişmesine çok büyük etkisi olmuştur. Google dijital reklamcılık hizmetleri sayesinde butik işletmeler bile bölgesel yada küresel reklamlar yaparak ürünlerini istedikleri yerde satmayı başarmışlardır. Yani elektronik ticaret işletmelerin sınırlarını ortadan kaldırıp, dünyayı global bir köy haline getirmiştir. Elektronik ticaretin gelişiminde kuşaklar arasındaki belirgin farklarda önem taşımıştır. Konuyu biraz daha açmak gerekirse: X kuşağı (1965-1979) e-ticarete ön yargılı yaklaşmaktadırlar. Y kuşağı diye tanımladığımız 1980-1999 arasında doğan kişiler ise e-ticaretin gelişmesindeki en büyük etkendir. Dijitalleşmeyle birlikte büyüyen ve gelişen bu neslin elektronik ticarete güveni tamdır. 2000’den sonra doğan Z kuşağı ise doğuştan dijitalleşmelerinden dolayı, e-ticareti daha da ileri götürecekleri kanaatindeyiz. Elektronik ticaretin küreselleşmesine en güzel örnek yakında ülkemizde hizmete girecek olan Amazon.com’ dur. Stratejik konumu açısından Avrupa ve Asya arasında köprü olan ülkemiz,  bu global devin hizmete girmesiyle birlikte birçok klişeyi değiştirip, tabuları yıkacağını ve elektronik ticaretin tanımını baştan yazacağını düşünüyoruz

Yazan: Mesut Muslu